Portekiz, stratejik karayolu ağındaki güvenlik risklerini belirlemek amacıyla ülke çapında kapsamlı bir değerlendirme başlattı. Altı ay sürecek çalışma kapsamında 6 bin 965 kilometrelik yol ağı, iRAP metodolojisi kullanılarak analiz edilecek.
Portekiz Ulusal Yol Güvenliği Kurumu (ANSR), ülkenin stratejik karayolu ağında geniş kapsamlı bir güvenlik değerlendirmesi gerçekleştirmek üzere FRED Engineering ve Factual ile iş birliğine gitti.
Toplam 6 bin 965 kilometrelik yol kesimini kapsayacak proje; Trans-Avrupa Ulaştırma Ağı’na (TEN-T) dâhil yolların yanı sıra otoyolları ve Portekiz’in ana karayolu ağını kapsayacak. Altı ay sürmesi planlanan çalışmayla yol altyapısındaki risklerin kazalar meydana gelmeden önce belirlenmesi hedefleniyor.
Yol altyapısı proaktif olarak incelenecek
Proje kapsamında yol geometrisi, kavşaklar, yol kenarı tehlikeleri, bariyerler ve farklı yol kullanıcılarına yönelik güvenlik unsurları hakkında veriler toplanacak. Elde edilen bilgiler doğrulandıktan sonra altyapı kaynaklı risklerin belirlenmesinde kullanılacak.
Değerlendirmelerde, dünya genelinde kabul gören Uluslararası Yol Değerlendirme Programı’nın (iRAP) metodolojisi uygulanacak. Altyapıdan elde edilen risk göstergeleri, ANSR tarafından sağlanan geçmiş trafik kazası verileriyle birlikte analiz edilecek.
Bu yöntem sayesinde yol kesimleri risk seviyelerine göre sınıflandırılacak ve güvenlik yatırımlarında öncelik verilmesi gereken güzergâhlar belirlenecek.
Teknik personele iRAP ve ViDA eğitimi verilecek
Çalışma yalnızca mevcut yol ağının değerlendirilmesiyle sınırlı kalmayacak. ANSR bünyesindeki teknik personele iRAP metodolojisi ve yol güvenliği verilerinin analizinde kullanılan ViDA yazılımı konusunda eğitim de verilecek.
Proje sonunda hazırlanacak teknik belgeler, Portekiz’in Avrupa Birliği Yol Altyapısı Güvenlik Yönetimi Direktifi kapsamındaki raporlama yükümlülüklerine de katkı sağlayacak.
Hedef, güvenlik yatırımlarını doğru noktalara yönlendirmek
iRAP Avrupa Güvenli Yolculuklar Lideri Olivera Rozi, yıldız derecelendirmesi ile geçmiş kaza verilerine dayanan risk haritalarının birlikte kullanılmasının önemine dikkat çekti.
Rozi’ye göre çalışma, Portekiz’in yüksek risk taşıyan yol kesimlerini daha doğru biçimde belirlemesine ve sınırlı kaynakları en fazla güvenlik faydası sağlayacak projelere yönlendirmesine yardımcı olacak.
Avrupa’nın “Vizyon Sıfır” hedefine katkı sağlayacak
Proje, Avrupa Birliği’nin trafik kazalarındaki can kayıplarını ve ağır yaralanmaları 2030’a kadar yarıya indirme, 2050’ye kadar ise mümkün olduğunca ortadan kaldırma hedefleriyle uyumlu şekilde yürütülecek.
Portekiz’de daha önce ortaklar tarafından yürütülen iRAP çalışmalarıyla 10 bin 111 kilometrelik yol ve yol projesi ile 12 okul çevresi değerlendirilmişti. Ülke ayrıca Avrupa Birliği ve UKRI tarafından desteklenen, 2025-2027 dönemini kapsayan CAMBER Projesi’ne katılan beş Avrupa ülkesinden biri.
Yeni değerlendirme sayesinde Portekiz’in stratejik yollarındaki altyapı risklerinin sistematik biçimde ortaya çıkarılması ve gelecekteki yol güvenliği yatırımlarının bilimsel verilere göre planlanması amaçlanıyor.
iRAP’ın proje duyurusu

