Uğur Can Arıkan

Ticaret ahlakı ve etik

featured
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

“Benden bu hafta” köşemizde Ticari Ahlâk (Etik) nedir bunlar hakkında konuşacağım.

2.Bölüm

Ekonomi, ekonomik eylem bilimidir, Ekonomik faaliyetin amacı asgari mallar yardımıyla tüm bireylerin istek ve ihtiyaçlarını karşılamak ve mümkün olduğunca az maliyete neden olmaktır. Bu nedenle kamusal alanda etik ve ekonomi ile ilgili olarak birbiriyle çelişen iki konu alanı olduğu varsayılır. Şirketler yalnızca kârlarını maksimize etmekle ilgilenirler. Sosyal, ekolojik veya toplumsal sorunlar arka planda kalır. Ancak Uluslararası İşverenler Sendikaları Konfederasyonu’na göre şirketler rekabet ve başarı odaklı hareket etmelidir. İstihdam yaratmak ve güvence altına almak, teknolojik ilerleme sağlamak, refahı sürdürmek veya sosyal projelere dahil olmak için kâr gereklidir. Buna göre ekonomik faaliyet kendi başına bir amaç değil, amaca ulaşmak için bir araçtır. Bu nedenle ekonomi ve etik temelde zıt şeyler değildir. Ancak çok sayıda skandalın da gösterdiği gibi kâr peşinde koşmak gibi ekonomik hedefler şirketlerde ahlaki kaygıların çok ilerisinde yer alır.

Şirketlerde Kurumsal Sosyal Sorumluluk:

KSE ekonomide sürdürülebilir bir şekilde hareket edebilmek için sosyal sorumluluk üstlenilmesini ifade eder. Sosyal sorumluluk sadece sosyal konuları değil, aynı zamanda ekolojik ve ekonomik konuları da içerir. Başka bir deyişle, ekonomiyi, çevreyi, siyaseti ve toplumu dikkate alan sürdürülebilir kalkınma. Şirketler sadece işlerine bakmamalı, bilinçli hareket etmeli ve belirli bir rol model olmalı ve olmalıdır. Bu, daha çok eylemleri ele alma ve bakış açısı anlamına gelir. Özellikle çalışanların görüşlerini içeren veya kaynakların ve çevrenin dikkatli kullanımını içeren bir yönetim tarzı rol model olarak anlaşılabilir.

İş etiği hedefleri:

Bir şirketin kesin başarısı, doğru kararları vermesinden geçer. Özellikle ekonomi üzerinde büyük bir değişiklik meydana getiren veya ekonomi üzerinde güçlü bir etkiye sahip olan kararlar giderek daha önemli hale gelmektedir. Teknolojiler ve aynı zamanda toplumları hızla geliştirmektedir. Bunun birçok avantajı vardır, ancak dezavantajları da olabilir. Bu gelişmeler yanlış veya geç değerlendirilirse buna göre ve zamanında aksiyon alınması geç olabilir. Şirketler bir gelişmeyi fark etmez veya toplumun taleplerine yanıt vermezse, bunun şirkete zarar veren uzun vadeli sonuçları olabilir. Mal ve hizmetlere olan talebin büyük ölçüde düşmesi ve bunun sonucunda neredeyse hiç satış yapılmaması riski vardır.

Örnek :

Finlandiyalı bir telekomünikasyon şirketi olan Nokia’nın öyküsünü örnek olarak ele alalım. Nokia yıllarca küresel pazar lideriydi ve geliştirdiği yeniliklerle liderliği sürdürmeyi başarmıştı. Ama çok önemli bir hata yaptılar. Dokunmatik ekranların gelişimini ve onlardan doğan yeni olasılıkları tamamen hafife aldılar. Apple ilk iPhone’u piyasaya sürdüğünde ani olarak piyasada her şeyi değiştirdi. Bir yıl sonra ikinci iPhone piyasaya sürüldüğünde, ilk Android akıllı telefon piyasaya çıktı. Nokia geride kalmaya devam etti ve o zamandan beri piyasa koşullarına yetişemedi. Nokia kaliteli ve gerekli yazılımdan yoksundu. Microsoft ile iş birliği de başarısız oldu. O zamanlar dünyanın en değerli beşinci markası birkaç yıl içinde %50’den fazla pazar payı kaybetti ve Black Berry ve Motorola gibi yavaş yavaş piyasadan çekildi. Ayrıca iş etiğinin etik kararları ayrı bir önem arz etmektedir. Örneğin bir şirket boş sözler verir veya yerine getirmezse, çevreye ciddi zararlar verirse, sömürüyü desteklerse veya skandalları örtbas etmeye çalışırsa bu durum ekonomiye ve topluma yansır. Değerler ve bunlara uyulmadan şirketler ekonomik olarak (çok) başarılı olamazlar çünkü toplum girişimci davranış talep eder. En kötü durumda, güven kırılabilir ve şirketler ahlaki yönergeleri takip etmekte ve uyum sağlamakta başarısız olabilir. Sonuç olarak şirketler sadece müşteri ve satışlarını değil iş ortaklarını ve çalışanlarını da kaybedebilir. Şirketin değerleri sunmakla kalmayıp temsil etmesi de önemlidir. Yalnızca şirket içinde ve şirket tarafından yaşanırsa güvenilir ve sürdürülebilir bir durum oluşacaktır. Her şeyden önce, yönetim kademesi gibi şirketin üst kademeleri şirket için rol model olarak görülen bu değerleri uygulamalıdır. Bazı değerler ve standartlar zorunludur bazıları isteğe bağlıdır. Gönüllü standartlardan biri, sorumlu iş yürütme modelidir. Almaya da bazı önde gelen kurulsan firmalar Avrupa Küresel Etik Merkezi tarafından başlatılan ve imza atan şirketler, adil rekabet, sosyal ortaklık, performans ilkeleri ve sürdürülebilirlik ilkelerini taahhüt ettiler.

İş etiği örneği:

İş etiği hakkında zaten çok şeyden haberdar oldunuz. Son olarak, aşağıdaki örnek konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olacaktır. Davranış Kurallarına duyulan ihtiyacın temelini oluşturur.

“Yalan söylemek zekayla ilgilidir, dürüstlükse cesaretle. Eğer zekan yalan söylemeye yetmiyorsa cesaretini kullanıp dürüst olmayı dene”

Victor Hugo

Sağlıkla Kalın…

Bir Cevap Yazın

Bizi Takip Edin