1. Haberler
  2. Genel
  3. Elektrikli scooter’larda yeni dönem: Anlık takip, çağrı merkezi ve yerli üretim şartı

Elektrikli scooter’larda yeni dönem: Anlık takip, çağrı merkezi ve yerli üretim şartı

featured
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Elektrikli scooter’lara ilişkin yönetmelik tamamen elden geçirildi. 2 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle, coğrafi çitleme, veri paylaşımı, izin süreleri, çağrı merkezi zorunluluğu ve yerli üretim oranı gibi başlıklarda e-scooter işletmecilerine yeni yükümlülükler getirildi.

Yasaklı bölgeler yazılımla sınırlandırılacak

Yönetmeliğe ilk kez “coğrafi çitleme” (geofencing) tanımı girdi. Buna göre, scooterların giremeyeceği ya da hızının düşürüleceği bölgeler dijital olarak işaretlenecek ve bu kısıtlamalar doğrudan yazılım üzerinden uygulanacak.

Büyükşehirlerde özellikle meydanlar, tarihi alanlar, yaya yoğunluğunun yüksek olduğu sokaklar ve trafik güvenliğinin riskli görüldüğü güzergâhlar için bu dijital sınırlar kullanılabilecek. Yasaklı bölgeye yaklaşan kullanıcılar önceden uyarılacak; belirlenen alanlara girildiğinde ise scooterların hızı asgari seviyeye kadar düşürülebilecek.

Konum bilgisi anlık olarak U-Net’e akacak

Yeni düzenleme, paylaşımlı scooterların konum takibini de sıkılaştırıyor.

  • Sürüşe başlanmasından itibaren konum verisi 3 dakikada bir,
  • Sürüş sona erdiğinde scooterın son konumu en geç 10 dakika içinde,
  • Araç sürüş dışında taşınırken gerçekleşen her hareketin konumu ise anlık olarak sisteme bildirilecek.

Bu veriler U-Net sistemi üzerinden belediyelerle ve ilgili kamu kurumlarıyla paylaşılacak. Amaç, scooter yoğunluğunu izlemek, kaza ve şikâyet verilerini toplayarak hem trafik güvenliğini hem de şehir içi planlamayı daha sağlıklı hale getirmek.

Uzman görüşünü aldığımız İleri Sürüş Teknikleri Uzmanı Yiğit Dedeoğlu şu ifadelerde bulundu; “Bir yol güvenliği uzmanı olarak söyleyebilirim ki bu düzenleme, e-scooter’ı “başına buyruk oyuncak” olmaktan çıkarıp, izlenebilir ve yönetilebilir bir ulaşım aracı haline getirme yönünde önemli bir adım. Coğrafi çitleme ile kaldırımlarda ve yoğun yaya alanlarında yaşanan kaos azalacak, anlık konum verisiyle kazalar ve ihlal noktaları ilk kez bu kadar net görülebilecek, 7/24 çağrı merkezi zorunluluğu ise kaza ve şikâyet süreçlerini daha şeffaf hale getirecek. Ancak kask kullanımı, hız ihlali ve bireysel (paylaşımlı olmayan) scooter kullanıcıları konusunda hâlâ ciddi bir boşluk var; bu yüzden yönetmeliğin gerçek etkisi, belediyelerin uygulama kararlılığı ve sahadaki eğitim/denetimle doğru orantılı olacak.”

İzin süresi 2 yıl, otomatik 1 yıl uzatma imkânı

E-scooter işletmecilerine verilen faaliyet izinlerinin süresi 2 yıl olarak netleştirildi. Süre sonunda yeni bir başvuru yapılmasa bile, gerekli harçların ödenmesi şartıyla bu izinler ilgili idare tarafından 1 yıl daha uzatılabilecek.

Ayrıca işletmecilerin sahaya koyabileceği scooter sayısı da üst ve alt sınırlarla tanımlanıyor. Bir ilçe ya da bölgede toplam izinli scooter sayısının belirli bir oranından daha az ya da daha fazla araç bulundurulamaması, hem görsel kirlilik hem de “kaldırım işgali” tartışmalarını azaltmayı hedefliyor.

7 gün 24 saat çağrı merkezi veya uygulama zorunluluğu

Yeni yönetmeliğin en dikkat çeken maddelerinden biri, kullanıcı destek yükümlülüğü. Artık işletmelerin:

  • 7/24 ulaşılabilir bir çağrı merkezi kurması veya
  • Aynı işlevi gören, anlık destek sunan bir mobil uygulama altyapısına sahip olması zorunlu.

Bu kanallar üzerinden kullanıcılar arıza, kaza, yanlış park, faturalandırma ve güvenlik şikâyetlerini doğrudan işletmeye iletebilecek. Böylece sokakta devrilmiş, yaya yolunu kapatan ya da arızalı şekilde duran scooterlara daha hızlı müdahale edilmesi amaçlanıyor.

Mobil uygulamalarda scooterın konumu, pil seviyesi, tahmini menzil ve anlık ücret gibi bilgiler ile yasaklı bölgeleri gösteren bir harita ve karbon ayak izi karşılaştırmaları da yer alacak.

Filonun en az yüzde 30’u yerli üretim olacak

Yönetmelikle, paylaşımlı scooter filolarına yerli üretim şartı da getirildi. İşletmeler, hizmete sundukları scooterların en az yüzde 30’unu, Türk Standardları Enstitüsü (TSE) tarafından belgelendirilmiş yerli üreticilerden sağlamak zorunda olacak. TRT Haber+2T24+2

Bu madde hemen yürürlüğe girmiyor; geçiş süreci tanınıyor. Yerli üretim zorunluluğu 1 Temmuz 2026 itibarıyla fiilen uygulanmaya başlayacak.

Daha güvenli ve düzenli bir şehir içi hedefi

Yeni yönetmelik, paylaşımlı elektrikli scooter ekosistemini yalnızca bir “akıllı ulaşım aracı” olarak değil, aynı zamanda izlenebilir, denetlenebilir ve şehir planlamasıyla entegre bir sistem olarak kurgulamayı amaçlıyor.

Coğrafi çitlemeden anlık konum paylaşımına, çağrı merkezi zorunluluğundan yerli üretim koşuluna kadar uzanan yeni kurallar; hem kullanıcı güvenliği hem de şehirlerin scooterlarla daha uyumlu yaşaması için atılmış kapsamlı bir adım olarak yorumlanıyor.

Bir Cevap Yazın

Bizi Takip Edin

Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.