Yap işlet devret modeli kısaca YİD olarak adlandırılır. Bu model ile bir kamu projesi yüklenici firma tarafından hayata geçirilir ve yüklenici belirtilen süreyle bu işletmeyi işletir ve gereken kazancı elde ettikten sonra işletmeyi tamamen devlete devretmesi yöntemidir.
Örneğin; yap işlet devret modeli ile hayatageçirilen YSS (Yavuz Sultan Selim Köprüsü) ile Kuzey Marmara Otoyolu’nun yüklenici firma tarafından işletilme süresi 7 yıl 8 aydır. 2016 yılında kullanıma açılan bu otoyolun kamuya devredilmesi ise 2 Ağustos 2024 yılında gerçekleştirilecektir.
Türkiye’de yap işlet devret modeli uygulamaları
Yap işlet devret modeli Türkiye’de uygulanan bir modeldir. Bilinen en önemli YİD projeleri şöyledir;
- İstanbul Yeni Havalimanı
- Ankara Hızlı Tren Garı
- Kuzey Marmara Otoyolu Asya Kesimi
- Kuzey Marmara Otoyolu Avrupa Kesimi
- 1915 Çanakkale köprüsü
1915 Çanakkale köprüsü kaç yıl işletilecek?
Yüklenici firmaya araç başı 15 euro + KDV olmak üzere günlük 45 bin araç geçiş garantisi verilen, Türkiye ve Güney Kora ortak yapımı olan 1915 Çanakkale köprüsü 2034 yılına kadar yüklenici firma tarafından işletilecek. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı 23 Mart 2022 tarihinde yaptığı açıklamada, köprünün maliyetinin 1 milyar 750 milyon euro olarak açıkladı.
Osmangazi köprüsü kaç yıl işletilecek?
Geçiş garantisi ve geçiş ücretleri sebebiyle tartışmaların odağında olan bir diğer yap işlet modeli olan Osmangazi Köprüsü 2035 yılında devlete devredilecektir.
Avrasya Tüneli kaç yıl sonra devlete devredilecek?
1 milyar 245 milyon dolarlık bir yatırımla 22 Aralık 2016 yılında hayata geçirilen Avrasya Tüneli, yer altından İstanbul Anadolu ve Avrupa yakasını birbirine bağlayan, yap işlet devret modeli ile yapılan ve yüklenici firma tarafından 24 yıl 5 ay süreyle işletilecek olan tüneldir.
Avrasya Tünelinde yılda 25 milyon araç geçiş garantisi vardır. Günlük hesaba göre 68.500 araç geçiş garantisi, yüklenici firmaya verilmiştir. Ancak buna karşın 2017 yılında toplam 15.6 milyon, 2018 yılında da 17.5 milyon araç geçiş sağlamış, üzerindeki fark devletin kasasından çıkmıştır. Avrasya tünelinde en çok geçiş ise 13 Mayıs 2018 tarihinde 65 bin 799 araçla gerçekleştirilmiş, buna rağmen yine geçiş garantisi hedefi yakalanmamıştır.
Avrasya Tüneli yapım süreci CNN international tarafından da belgesel niteliğinde bir yayınla izleyicilere sunulmuştur.
Habertrafik
