“Trafik kazaları kader değil, önlenebilir bir davranış problemidir”
Türkiye’de trafik kazaları ve yol güvenliği konusu, 2025 yılına girilirken yeniden gündemin üst sıralarına taşındı.
Yol güvenliği ve ileri sürüş alanındaki çalışmalarıyla tanınan Yiğit Dedeoğlu, “2025 Türkiye Yol Güvenliği Karnesi” başlığıyla dikkat çeken bir değerlendirme yayımladı.
Açıklanan veriler, Türkiye’de trafik kazalarının hâlâ ciddi bir toplumsal ve halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiğini ortaya koyuyor.
Rakamlarla 2025 Türkiye Yol Güvenliği Tablosu
Dedeoğlu’nun paylaştığı güncel eğilim ve istatistiklere göre Türkiye’de:
- Yıllık toplam trafik kazası: yaklaşık 1,2 – 1,3 milyon
- Ölümlü–yaralanmalı kaza sayısı: 260–280 bin
- Sadece maddi hasarlı kazalar: 1 milyonun üzerinde
Kazaların %85’ten fazlasının yerleşim yerlerinde gerçekleşmesi ise şehir içi trafik güvenliğinin hâlâ en kritik başlıklardan biri olduğunu gösteriyor.
Her Gün 16–18 Kişi Trafikte Hayatını Kaybediyor
Karnede en çarpıcı başlıklardan biri can kayıpları oldu.
- Yıllık trafik ölümü: yaklaşık 6.000 – 6.500 kişi
- Günlük ortalama: 16–18 kişi
Bu tablo, her gün trafikte bir otobüs dolusu insanın hayatını kaybettiği anlamına geliyor.
Ölümlerin yaklaşık %55’inin olay yerinde, kalan kısmının ise hastanede gerçekleşmesi, hız ve çarpma şiddetinin hâlâ belirleyici faktörler olduğunu ortaya koyuyor.
Yaralanmalar: Trafik Artık Bir Halk Sağlığı Meselesi
Raporda, çoğu zaman göz ardı edilen yaralanmalara da dikkat çekiliyor:
- Yıllık yaralı sayısı: 300.000+
- Kalıcı sakatlık riski: %10–12
Bu oranlar; trafik kazalarının yalnızca anlık kayıplarla sınırlı olmadığını, uzun vadede sağlık sistemi, iş gücü ve sosyal yaşam üzerinde ciddi yük oluşturduğunu gösteriyor.
En Kırılgan Gruplar: Yayalar ve Motosikletliler
2025 Yol Güvenliği Karnesi’ne göre en fazla risk altında olan gruplar:
- Yayalar: ~ %23
- Motosikletliler: ~ %20
- Bisikletliler ve e-scooter kullanıcıları: artış eğiliminde
Özellikle motosikletli ölümlerinde son 5 yılda ciddi bir artış yaşandığı vurgulanıyor. Bu artış, bireysel ulaşım alışkanlıkları ve yetersiz sürüş eğitimiyle ilişkilendiriliyor.
Kazaların Ana Nedeni: İnsan Hatası
Dedeoğlu’nun değerlendirmesinde altı çizilen en önemli başlık ise kaza nedenleri:
- Aşırı / uygunsuz hız: ~ %45
- Dikkatsizlik ve cep telefonu kullanımı: ~ %18
- Geçiş önceliği ihlalleri
- Alkol ve madde etkisi
- Yorgunluk ve uykusuzluk
Tüm nedenlerin ortak noktası ise net:
Kazaların %90’dan fazlası insan hatası kaynaklı.
Türkiye, Avrupa Ortalamasının Üzerinde
Uluslararası karşılaştırmalara da yer verilen karnede, 100.000 kişi başına trafik ölümü oranları şöyle:
- Türkiye: ~ 7–8
- AB ortalaması: ~ 4–5
- En iyi ülkeler (İsveç, Norveç): 2–3
Bu tablo, Türkiye’nin hâlâ AB ortalamasının belirgin şekilde üzerinde olduğunu ortaya koyuyor.
🎯 “Sıfır Vizyon Söylemde Var, Sahada Yok”
2025 Yol Güvenliği Karnesi’nin sonuç bölümünde ise net ve çarpıcı tespitler yer alıyor:
- Eğitim çalışmaları var ancak davranış değişimi yetersiz
- Denetimler mevcut fakat süreklilik zayıf
- Yol ve araç güvenliği gelişiyor, insan faktörü geride kalıyor
- Sıfır Vizyon anlayışı söylemde kalıyor, sahada karşılık bulmuyor
Yiğit Dedeoğlu, değerlendirmesini şu sözlerle özetliyor:
“Trafik kazaları kader değil. Büyük ölçüde öngörülebilir ve önlenebilir. Gerçek çözüm; ceza değil, kalıcı davranış değişimidir.”
kaynak: 2025 Türkiye Yol Güvenliği Karnesi
HaberTrafik
