ANKARA — İçişleri Bakanlığı, son yıllarda hızla artan motosiklet kazalarının önüne geçmek amacıyla “2026-2027 Motosiklet Denetimleri Eylem Planı”nı hayata geçiriyor. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin talimatıyla hazırlanan ve 25 kurumun iş birliğiyle yürütülecek plan; kavşaklarda motosikletlere özel bekleme alanlarından kontrollü şerit paylaşımına, güvenli sürüş eğitimlerinden sıkılaştırılmış denetimlere kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
Motosiklet sayısı arttı, kazalar da arttı
Planın hazırlanmasında son yıllardaki çarpıcı istatistikler belirleyici oldu. Türkiye’de 2019 yılında toplam taşıtların yüzde 14,1’ini oluşturan motosikletler, 2026 itibarıyla 34,7 milyon taşıtın 7,3 milyonuna ulaşarak yüzde 21,3’lük bir paya yükseldi.
Kaza verileri ise tablonun ciddiyetini ortaya koyuyor: Bu yıl 1 Ocak-8 Temmuz döneminde ülke genelinde meydana gelen 138 bin 833 ölümlü veya yaralanmalı trafik kazasının 69 bin 131’ine motosikletler karıştı. Başka bir ifadeyle, yaralanmalı ve ölümlü kazaların neredeyse yarısında bir motosiklet yer aldı.
Bir amaç, dört hedef ve 34 performans göstergesinden oluşan plan, bu tabloyu tersine çevirmeyi; kazaları azaltmayı, denetimlerin etkinliğini artırmayı ve toplumda güvenli sürüş kültürü oluşturmayı amaçlıyor.
Kavşaklara “motosiklet rezerv alanı” geliyor
Planın öne çıkan uygulamalarından biri, trafik ışıklarının bulunduğu yoğun kavşaklarda motosikletler için özel bekleme alanlarının oluşturulması. “Motosiklet rezerv alanı” olarak adlandırılan uygulamayla sürücülerin ışıklarda diğer araçların önünde konumlanması sağlanacak. Böylece motosikletlilerin diğer sürücüler tarafından daha kolay fark edilmesi, sağa ve sola dönüşlerde yaşanan çarpışmaların azaltılması ve ışık değişiminde güvenli, düzenli bir kalkış yapılması hedefleniyor. Araştırmaların tamamlanmasının ardından uygulamaya ilişkin teknik bir rehber hazırlanacak.
Şerit paylaşımı pilot ilde test edilecek
Dünyada çeşitli ülkelerde uygulanan “kontrollü şerit paylaşımı” da Türkiye’nin gündemine giriyor. Şehir içi trafikte motosikletlerin, duran veya düşük hızla ilerleyen araçların arasından kontrollü biçimde geçebilmesine imkân tanıyan uygulamanın Türkiye’de uygulanabilirliği araştırılacak. Uygulamanın trafik güvenliğine ve trafik akışına etkileri ile motosiklet kullanıcılarının karşılaşabileceği riskler değerlendirilecek; araştırma sonuçlarına göre belirlenecek bir pilot ilde uygulama test edilerek sonuçları yakından izlenecek.
Görünürlük için reflektif ekipman teşviki
Plan kapsamında motosiklet sürücülerinin, yolcuların ve motosikletlerde kullanılan taşıma kutularının gece ve düşük görüş koşullarında daha kolay fark edilmesi için reflektif (yansıtıcı) ekipman ve materyallerin kullanımı teşvik edilecek. Ayrıca sürücülerin gelişmiş güvenlik teknolojilerine sahip motosikletleri tercih etmesi için farkındalık çalışmaları yürütülecek.
Okullardan kamu spotlarına eğitim seferberliği
Eylem planının bir diğer ayağını eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri oluşturuyor. Motosiklet ve motorlu bisiklet kullanıcılarına yönelik güvenli sürüş eğitimleri hazırlanacak; ilk ve ortaöğretim kurumları ile üniversitelerde öğrencilere yönelik bilinçlendirme çalışmaları düzenlenecek. Motosiklet sürücülerine ise hedef gruplara özgü eğitim programları uygulanacak. Güvenli sürüş kültürünün yaygınlaştırılması amacıyla kamu spotları, broşürler, afişler ve diğer bilgilendirme materyalleri hazırlanarak ülke genelinde dağıtılacak.
Uzman görüşü: “Geç kalınmış ama olumlu bir adım”
Eylem planı, sektör ve uzman çevrelerinde de yankı buldu. Yol Güvenliği Uzmanı Yiğit Dedeoğlu, planı “geç kalınmış ancak olumlu” bir gelişme olarak değerlendirdi. Plandaki maddelerin birçoğunun bizler tarafından uzun süredir çeşitli mecralarda dile getirildiğini hatırlatan Dedeoğlu, kavşaklardaki motosiklet rezerv alanı düzenlemesini ise “güzel bir sürpriz” olarak nitelendirdi.
Dedeoğlu, rezerv alanı uygulamasının başarısını doğrudan şerit paylaşımına bağladı:
“Rezerv alanının uygulanabilmesi için, globalde ‘filtreleme’ olarak bilinen ve eylem planında ‘kontrollü şerit paylaşımı’ şeklinde yer alan uygulamanın sorunsuz biçimde hayata geçirilebiliyor olması gerekiyor.”
Uygulamanın sahada karşılık bulması için somut adımlar da öneren Dedeoğlu, özellikle belirli yollarda uyarı levhalarıyla şerit paylaşımı bilgilendirmesi yapılması, kamu spotlarıyla toplumun bilinçlendirilmesi ve motosiklet sürücülerinin uygulama sonrasında uyması gereken kuralların sınırlarının net biçimde çizilerek denetlenmesi gerektiğini vurguladı.
Dedeoğlu’na göre bu adımın toplumsal etkisi de kayda değer olacak:
“Kendi başına bu adım bile motosiklet sürücüleri ile diğer araç sürücüleri arasındaki gerilimi ve kazaları azaltacak; zamanla trafikte hoşgörüye doğru bir dönüşüm gerçekleşecektir.”
Denetimler sıkılaşıyor, modifikasyonlara engel
Plan çerçevesinde resmi ve sivil ekiplerle yürütülecek denetimlerin etkinliği artırılacak. Kurallara aykırı araç modifikasyonlarının önlenmesi de planın hedefleri arasında yer alıyor.
İki yıla yayılan yol haritası
Uzmanlar, planın anlık bir ceza paketi olmaktan çok; araştırma, pilot uygulama ve yaygınlaştırma aşamalarını içeren iki yıllık bir yol haritası niteliği taşıdığına dikkat çekiyor. Rezerv alanları ve şerit paylaşımı gibi uygulamaların saha testlerinin ardından ülke genelinde yaygınlaştırılıp yaygınlaştırılmayacağına, elde edilecek sonuçlara göre karar verilecek.
Habertrafik
